2026-08-09 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan ‘Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ ile öğrenci affı ve yükseköğretim düzenlemeleri yürürlüğe girdi. Bu kanun, 2022 öncesine ait aflardan yararlanamayan öğrencilere yeni bir hak tanıyor, dört ay içinde ilişiklerini kesilen üniversiteye başvuru yapma imkânı sağlıyor.
Kısa bir süre içinde, tüm hazırlık, intibak, önlisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü programlara kayıt olan öğrenciler bu düzenlemelerden yararlanabiliyor. Ancak terör suçu, kasten öldürme, işkence suçlarından hüküm giymiş, eziyet, cinsel saldırı, çocuk istismarı, uyuşturucu ya da uyarıcı madde ticareti suçlarından mahkum olmuş öğrenciler, sahte belge sebebiyle kaydı iptal edilenler ve kayıt sırasında sahte belge kullananlar da bu muazzam fırsattan yararlanabilecek.
Eğer bir öğrenci, 2026‑2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine başlamak istiyorsa, ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı kurumdan dört ay içinde başvuruda bulunması yeterli. Askerlik yapan öğrenciler ise görev sürelerinin bitmesini takiben iki ay içinde affa hak kazanıyor.
Yükseköğretim Kurulu, bu düzenlemeyi uygularken, öğrenci statüsü kazananların Ankara Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, Anadolu Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi gibi açık öğretim önlisans veya lisans programlarına yatay geçiş yapabilmesini de öngörüyor. Bu süreçte, kayıtlı öğrenci sayısı, programın türü ve üniversitenin fiziksel kapasitesi dikkate alınıyor.
Öğrenciler, ÖSYS/YKS puanı ile aynı veya farklı bir diploma programının aynı taban puanına sahip olurlarsa, yatay geçişle yeni bir programda yer bulabilirler. Örneğin, bir öğrenci lisans programında başarısızlık yaşıyorsa, aynı puanla başka bir üniversitenin aynı bölümüne geçiş talebinde bulunabilir.
Kanun ayrıca, özel kanun hükümlerine tabi olan Polis Akademisi, Jandarma Akademisi, Sahil Güvenlik Akademisi, Milli Savunma Üniversitesine bağlı Harp Okulları, Astsubay Meslek Yüksekokulları ve enstitüler gibi kurumlar için ayrıcalık tanımıyor; bu öğrencilerin affa hak kazanmaları mümkün değil.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin Kurul’da geçirdikleri süreler, özel kanun hükümlerine göre mesleki süre olarak sayılıyor; terfi, birinci sınıfa ayrılma ve birinci sınıf olma süreleri bu hesaplamalara dahil ediliyor. Üyelerin yaş haddinde, seçilmeden önceki kadronun yaş haddi esas alınıyor.
Sözleşmeli öğretim üyelerine yönelik yeni düzenleme, yükseköğretim kurumları tarafından belirlenen bölüm, program ve kurumlara göre sınırlandırma getiriyor. 75 yaşını doldurmuş olan öğretim üyeleri, iki yıllık aralıklarla sözleşmeli olarak çalıştırılabilecek; emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanana kadar bu süre devam edecek.
Sözleşmeli öğretim üyesi hakları, kadrolu öğretim üyesi olarak çalışırken elde edilen haklarla aynı seviyede korunacak; bu, hem özlük haklarının hem de fiili çalışmaya bağlı ödemelerin birliğini sağlamak amacıyla getirilen bir düzenleme.
Üniversiteler, öğretim elemanlarına 3 yılın ötesinde aylık izin verebilecek; uluslararası anlaşmalarla kurulan programlarda ise bu süre 5 yıla kadar uzatılabilir.
Azami öğrenim süresi sonunda, intörnlük eğitimi dönemi hariç son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları tüm teorik ve uygulamalı dersler için iki ek sınav veya tekrar hakkı verilecek. Uygulamalı veya intörnlük eğitimlerini tamamlamamış öğrencilere de bu eğitimleri tamamlama fırsatı tanınacak.
Disiplin soruşturması ve savunma hakları konusundaki düzenlemeler, Anayasa Mahkemesi iptal kararını dikkate alarak yeniden şekillendirildi; soruşturmacı, sorulan kişiye 7 gün içinde ifadesini vermesi gerektiğini bildiriyor, aksi takdirde mevcut delillerle işlem yapılıyor.
Tıp alanında yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ve araştırma görevlileri için ek ödeme tavan oranı, Sağlık Bakanlığı düzenlemelerine uygun hale getirilecek.
Bu kapsamda, ortak araştırma merkezlerine göre ek ödemeden yararlanma hakkı korunacak; proje gelirlerinden elde edilen dayanıklı taşınırlar, koordinatör üniversitenin envanterine kaydedilip, proje tamamlandığında bedelsiz devirle ilgili kurumlara aktarılacak.
Sağlık kuruluşlarının birlikte kullanımı, üniversitelerin bilimsel araştırma projelerine 2,5 % oranında destek sağlayacak; bu destek, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı onayı ile Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek yönetmelikte yer alacak.
Bütün bu düzenlemeler, öğrencilerin, öğretim üyelerinin ve üniversitelerin haklarını korurken, yükseköğretimde adalet ve şeffaflığı artırmayı hedefliyor.
Görüşlerinizi bekliyoruz, ne düşünüyorsunuz? Bu yeni düzenleme ile gelecek dönem eğitim hayatı nasıl değişecek?
Kaynak: Orijinal Haber
